TÜP RENKLERİ

Avrupa Birliği uyum  çalışmaları çercevesinde sanayide ve tıpta kullanılan gaz tüplerinin içlerindeki gaz ve gaz karışımlarının tanıtımı için kullanılan renk kodlamasındaki değişiklik

Yapıldı. Bu değişiklik  

TSE tarafından 31.01.2012 tarihinde kabul edilerek TS EN 1089-3;2011  nolu standart olarak yürürlüğe girmiştir.

Sınai gaz tüpleri önceki uygulamada ayrı ele alınıyordu, bu değişiklikle birlikte aynı standart içine alındı.

 

( Bu standard sıvılaştırılmış petrol gazları içeren tüplere (LPG) veya yangın söndürücülere uygulanmaz.)

 

Eski ve yeni renk kodlamalarının kargaşa yaratmaması ve bu yüzden meydana gelebilecek zararlara sebebiyet vermemesi için , yeni standartta uygun hale getirilen  tüplerin omuzlarına  karşılıklı gelecek şekilde iki adet ( N  ) harfi konulması  zorunlu hale geldi.

 

N harfi  ( fransızca nouveau= yeni  -  İngilizce new = yeni  kelimelerinden alınmıştır)

Tanıtım renkleri, tüpün omuz bölgesine uygulanmalıdır. Tüpün gövdesi ve vana koruma sistemi, diğer

amaçlara yönelik olarak renklendirilebilir. Bununla birlikte, tüp gövdesinde ve vana koruma sisteminde kullanılan renklerin

tehlikenin yanlış anlaşılmasına yol açan renkler olmasından kaçınılmalıdır.

 

özel olarak tanıtılmadıkça, bütün gazlar ve gaz karışımları tüp etiketleri üzerindeki riski

gösteren baklava şekline uygun olarak içerik özelliklerini gösteren ralph lauren polo bir renk sınıflandırması ile tanımlanmalıdır.

 

Tehlike etiketleri (riski gösteren baklava şekilleri)                Renk kodu

- Zehirli ve/ veya aşındırıcı                                                SARI

- Alevlenebilen                                                                KIRMIZI

- Yükseltgen                                                                   AÇIK MAVİ

- Tepkimeye girmeyen (zehirli, aşındırıcı,

alevlenebilir ve yükseltgen olmayan)                                 PARLAK YEŞİL

                                                                                   

”PARLAK YEŞİL” rengi solunum (örneğin nefes alma cihazı) için kullanılmamalıdır

 

Bir gaz veya gaz karışımı iki farklı tehlike içeriyorsa, tüpün omuz bölgesi birincil tehlikeye uygun olarak

renklendirilmelidir.

İkincil tehlikenin rengi de tüpün omuz bölgesine uygulanabilir:

Misal;

Zehirli (ve/veya aşındırıcı) ve alevlenebilen SARI ve KIRMIZI

Zehirli (ve/veya aşındırıcı) ve yükseltgen SARI ve AÇIK MAVİ

 

BAZI GAZLAR VE GAZ KARIŞIMLARI İÇİN ÖZEL RENKLER

GAZ İSMİ FORMÜLÜ sanayide kullanımı  Tıbbi gaz  Tıbbi olmayan
 Solunum gazı
Oksijen  O2 Beyaz Beyaz Beyaz
Karbon dioksit Co2 Gri Gri uygulanamaz
Helyum He Kahverengi Kahverengi uygulanamaz
Azot N2 Siyah Siyah uygulanamaz
Asetilen C2H2 Kestane rengi uygulanamaz uygulanamaz
Argon Ar Koyu yeşil Koyu yeşil uygulanamaz
Yanıcı Gazlar
Hidrojen, metan gibi
H2, CH4 kırmızı varsa kırımızı uygulanamaz
Zehirli ve Korozif Gazlar AsH3, CO,NH3 sarı varsa sarı uygulanamaz
Narkoz N2O mavi mavi mavi
         

 

 

 

 

GAZ CİNSİ

TÜRKİYE  YOĞUN OLARAK KULLANILAN RENK

TS EN 1089-3  STANDART

 

 

 

OKSİJEN

 

                   

 

RAL 5002 mavi

 

 

 

 BEYAZ  RAL 9010

 

ASETİLEN

                     

SARI RAL 1018

RAL 3009

 

 

ARGON

 

 

                      

AÇIK MAVİ RAL 5012

 

 

RAL 6001 koyu yeşil

 

 

AZOT

 

                     

YEŞİL RAL 6029

 

 

RAL 9005 siyah

 

KARBONDİOKSİT

 

                      gri

RAL 7037 Gri

 

HİDROJEN

 

                      kırmızı

RAL 3000 kırmızı

 

HELYUM

 

                  

KAHVERENGİ RAL 8008

RAL 8008 kahverengi

 

HAVA

 

                  

RAL 6018 yeşil

 

AZOT PRODOKSİT

 

                    

RAL 5010 msvi

 

METAN

 

                    

RAL 3000 kırmızı

 

KLOR

 

                    

RAL 1018 sarı

 

Ar/CO2

 

                      

GRİ RAL 5012

AÇIK MAVİ RAL 5012

RAL 6018 yeşil

N2/CO2

                     

RAL 6018 yeşil

CO2/O2

 

                    

RAL 6018 yeşil

CO2/O2

 

                    

 

 

Görüldüğü gibi Türkiye'deki bazı uygulamalar standartta uygun değildir.

 

 

Aşağıdaki gazlar özel renklerle tanımlanmalıdır.

Yanıcı gazlar:

Asetilen KESTANE RENGİ

 

Yükseltgen gazlar:

Oksijen BEYAZ

Azot oksit MAVİ

 

İlave olarak, tıbbi uygulamalar için tepkimeye girmeyen gazlar, aşağıdaki renklerin kullanımıyla daha

da farklılaştırılmalıdır.

 

Argon KOYU YEŞİL

Azot SİYAH

Karbondioksit GRİ

Helyum KAHVERENGİ.

Bu renkler, tıbbi uygulamalar dışındaki uygulamalar için de kullanılabilir.

 

Tepkimeye girmeyen gaz karışımları

Tepkimeye girmeyen gazlar karıştırıldığında,  özel bileşenli gazların

seçimli renklerinin bileşimleri, tüp içeriklerinin tanıtımında kullanılabilir

 

Solunum için kullanılan gaz karışımları

Aşağıda verilen, oksijen içeren tıbbi ve solunum gaz karışımları,

bileşenlerin renkleri kullanılarak tanıtılmalıdır.

Hava veya yapay hava BEYAZ ve SİYAH

Oksijen / helyum BEYAZ ve KAHVERENGİ

Oksijen / karbondioksit BEYAZ ve GRİ

Oksijen / Azot oksit BEYAZ ve MAVİ

Bu renkler, bu bileşenleri içeren sanayi tipi gaz karışımları için kullanılmamalıdır.

 

Uygulama

Bu standarda uygun olarak renk kodlaması yapılan tüpler, omuz bölgelerinde iki kere işaretlenmiş “N” harfini

taşımalıdır. Bu işaretlemeler, zıt taraflarda ve tüp omuz bölgesindeki renklerden farklı bir renkte olmalıdır. “N”

harfinin büyüklüğü ve şekli, Ek C’de gösterildiği gibi olmalıdır.

Bu standardda tarif edilen rengin, halihazırda kullanılan renkle aynı olduğu ülkelerde, ülke-içi taşıma veya bu

standardda belirtilen renkten farklı bir renk kullanan CEN-üyesi ülkelere taşıma süresince, bu tüplere sadece

“N” harfini uygulamak yeterlidir.

Yeni renk kodu kullanılırken yanlış yorumlamaya yol açan herhangi bir risk yoksa, örnek olarak bir renk

geçmişte kullanılmamışsa veya yeni ortaya çıkan tehlike seviyesi bir öncekinden daha düşükse

tüplerin “N” harfi ile işaretlenmesi gerekli değildir.

 

Renk RAL Numarası

Sarı             1018 Çinko sarısı

Kırmızı         3000 Alev kırmızısı

Açık mavi     5012 Açık mavi

Parlak yeşil   6018 Sarı yeşil

Kestane rengi 3009 Oksit kırmızısı

Beyaz           9010 Saf beyaz

Mavi            5010 Gentian mavisi

Koyu yeşil    6001 Zümrüt yeşili

Siyah           9005 Simsiyah

Gri              7037 Tozlu gri

Kahverengi   8008 Yeşilimsi kahverengi

 

Sağlık taki renkler

Standart tüp renkleri :

•         Oksijen ; beyaz,

•         Azotprotoksit ; mavi,

•         Siklopropan ; turuncu,

•         Karbondioksit ; gri,

•         Helyum ; kahverengi,

•         Azot ; siyah,

Hava ; beyaz/siyah renkli tüplerde bulunur